איז היינט די שחיטה ערגער ווי תש''כ?

כיודע אז אין יעדע שטאט ווי רביה''ק מ'סאטמאר איז געווארען רב איז די ערשטע זאך וואס ער געטון איז געווען צו מאכען שטארקע השגחות און תקינום אויף די פלייש געשעפטען און אויך אז די מקוואת זאלן זיין מיט אלע הידירים וואס איז שייך און ווען רביה''ק איז געקומען קיין אמעריקע און ער אויפגעשטעלט זיין קהילה האט ער זיך אליין אפגעגעבן מיט די מקוה עס זאל זיין אויסגעהאלטן לויט אלע שיטות און חימרות ווייטער די שחיטה האט ער נישט געמאכט אן אייגענע שלאכט הויז נאר ער האט גענימען די פלייש פון מיל מארט ווי ער פלעגט נישט אליין אראפגיין נאר ער ער האט זיך פארלאזט אויף די משגיחים פון מיל מארט(נירברטער רב סוגיט'ער רב) און אין די קהילת פלייש געשעפט איז נאר געווען מניקור ואילך און אויף דעם האט  געשריבן בכי''ק ''יאכלו ענוים וישבעו'' (דאס איז געווען און געזינטע יארן און זאגען אז רעב זריעל האט עם פארדרייט די קאפ אין לך טיפשות גדול מזה)  וואס איז היינט געווארען אנדערשט אז מ'דארף יעדן טאג זוכען נייע שחיטות און חימרות איז היינט די שחיטה ערגער ווי תש''כ?

פיין ארויס געברענגט מיין  point אז מ'האט א פראבלעם מיט די מליחה אדער ניקור אדער די טראסט עם נישט משום איזה סיבה פארשטיי איךאבער ס'קוקט אויס אז די פראבלעם איז מיט די שחיטה וויל איך פארשטיין איז עס אנדערשט ווי פאר פיפציג יאר צירוק.

די מיינונג פון אלע רבנים ודיינים חשובים וואס ניצן אויסדריקלעך נאר קרית יואל פלייש איז אז א הידור איז א חשובע זאך און ס'דא די מיינונג פון רבנים ודיינים חשובים שליט''א און די מיינונג פון רבנים דור הקודם(פרשת קאשוי)אז מ'זאל נישט משנה זיין

יישר כח פאר די שיינע מעשות,

  אז איר געדעקנט האט פאפא רב ז''ל אנגעטראגן ביי די אסיפת התאחדת הרבנים אז מ'זאל איינפירען ניי חומרות האט אים די ברך משה ז"ל אונעטרגעריסן אז מ'טר נישט משנה זיין, און אזוי האט אויך געהאלטן די קרית יוא'לע רב שליט''א באותו זמן.

דאס וואס איר שרייבט אז

"ס'איז א מציאות אז די רבי ז"ל האט געוואלט מען זאל שחט'ן אזוי ווי אמאל, נאר מען האט אים געזאגט אז דא אין אמעריקא קען מען עס נישט אהערשטעלן",

איז מער מסתבר אז ער האט געהאלטן אז דא אין אמעריקא איז בעסער אז מ'שחט נישט מונחת ,ווייל ער האט אויך געוויסט אז די רב הכולל ז''ל האט געשחטן מונחת דא אין ניו יארק ,און נישט געדארפט אנקומען צו רובאשקין צו  זען אז ס'איז דא דארט שחיטה מונחת , (און אז איר דאפט אלע פאשקעווילן פון ר' שלום יודא גראס וועגן שחיטה מונחת פאר דרייסיג יאר צירוק  בעט מיר אין אישי)

און וואס איר שרייבט וועגן שייטלעך איז משם ראי' ווייל ער האט אלץ גערעדט אז ער וואלט ווען געוואלט אז מ'זאל גיין מיט שפיטצלעך, און תשכ''ח איז געווען א צעטל וואס מ'איז ארום געגאנגן פאר חתימות פון בחורים אז מ'וועט טיען א שידוך דווקא מיט אשפיטצל, אבער ביי די פלייש האט ער געשריבן  ''יאכלו ענוים וישבעו'.'

נ''ב ווען איר שרייבט אין אן אומפארטייאישע פורום שרייבט ווער רבינו שליט''א איז, ווייל לכאורה איז דיין רבי ,נישט רבי פאר די גאנצע וועלט.

הרב ר' אליעזר סילווער ז"ל

מעורר נגד השחיטה תלוי'

(נדפס בירחון המאור בחודש טבת תשי"ט, שנה עשירית, חוברת ג' [פט]).

וז"ל בהמאור שם במכתב שכתב מוהר"א זילבער שליט"א להרב הגאון הצדיק מוה"ר חנני' י"ט ליפא דייטש שליט"א:

הגאון האדיר מוהר"א זילבער שליט"א אב"ד סינסינטי כותב לו בנד"ז: לידי"נ הרב הגאון המוכתר בש"ט, עסקן נפלא להטבת מצב הטהרה במדינה ולכלה הקוצים מן כרמי ישראל, ירא וחרד בכל דרכיו מוה"ר חנני' יו"ט ליפא דייטש שליט"א, אב"ד דק"ק העלמעץ וכו'...

על השחיטה התלוי'

ו. אודיעו טעמי ונימוקי על פקפוקי נגד שחיטה תלוי' שהתנהגו ברוב העירות ובתי המטבחים במדינה בשנים האחרונות, ושכבר אסר באיסור גמור הרידב"ז מסלוצק וצפת לפני חמשים שנה כשהי' פה בדענווער. וכן אסרתי אני אח"ז בראותי שהנכרי המחזיק הראש של השורים והגסות התלויות מנענע את הרעש בעת השחיטה פעמים רבות, ובפרט כשהבהמה מתאמצת להטות ראשה אל הצד מהפכה בידיו בעת השחיטה ודוחק הראש על הסכין, ונמצא כמו מסייע ממש בשחיטה, וכמו ישראל ונכרי שוחטים יחד, הנכרי מוליך הראש על הסכין, והשוחט מוליך נגדו הסכין על הצואר. מלבד שלפעמים דוחק הוא הנכרי את הראש על הסכין. וכזה ראיתי הרבה פעמים ואסרתי שחיטה תלוי'.

ובס"ד בעירות שהייתי ובבתי המטבחים שהיו תחת פקודתי השחיטה הי' על הארץ כשמונחת הבהמה וכה נהגו עד לפני שנים כל בתי מטבחים הגדולים בנוי יורק ושיקאגו, בוסטון וכו', ורק אחרי מות הרבנים זקני הת"ח ונמסרה השחיטה לפיקוח הצעירים תקנו ממוני בתי המטבחים אחד אחד מבלי שאלם את הרבנים הזקנים, ואני על משמרתי אעמודה שספק נבלה יש בכמה מהם.

בברכה הננו שלו,

אליעזר זילבער

בהרה"ג ר' בונם צמח זצ"ל, הרב לאגה"ק

פה סינסינעטי, ראש נשיאות אגוה"ר דארה"ב

 נ.ב.

ראה בספר חן טוב מהרה"ג השו"ב ר' אהרן צבי פרידמאן שנדפס בשנת תרל"ה, שמה שהנהיגו שמה חידוש בשחיטה אשר עדיין לא נראה ולא נשמע בכל תפוצות ישראל, שלפענ"ד אסור לשחוט כן והשוחט על זה הדרך מאכיל טריפות לישראל בלתי ספק, וכל אשר יראת ה' נוגע בלבבו ישמר ויזהר שלא לאכול מבשר זבח הלזה כי פיגול הוא לא ירצה ולא יטמא נפשו בתועבה הלזה. ומעיד על עצמו אף שזה יותר מל"ג שנים שעומד ומשמש בעבודת הקדש בשחיטה, אומר שאי אפשר בשום אופן לשום אומן לשחוט בדרך הזה ושא"א לירא ה' לעשות הרעה הגדולה הזאת לחטוא ולהחטיא הרבים יעו"ש שמביא ששתים רעות עושים שמה.

א. שנוהגין בנוא יארק בשחיטת בהמות הגסות, שקושרים בחבל שני הרגליים האחוריים, והחבל נקשר להחבל הקבוע בגלגל מלמעלה בבית המטבחיים, וסובבים את הגלגל והחבל עולה עם הגלגל, ומושך את הבהמה בשני רגלי' עד שאינה יכולה לעמוד על רגלי' הקדמיים, ונופלת לארץ ומונחת על צדי', ורגלי' הקדמיים אינם אסורים כלל, ויכולה לנענע ולפרכס אותם כרצונה, ומשרתי הטבחים תופסים ראשה בחזקה ומעמידים את הראש על שתי קרניו בארץ עד שאינה יכולה לנענע ולפרכס עם הראש והצואר מתוח, ובא השוחט במהירות בבהלה ובפחד גדול לשוחטה יען כי ירא שלא ילקה על ידי הרגליים הקדמיים של הבהמה שאינם אסורים.

בשארי מדינות או עיירות קושרים הד' רגלים כדי שלא תוכל לפרכס ולנענע גם בהם כן נהגו אבותינו ואבות אבותינו ששחטו על דרך זה אשר הפילו הבהמה על הארץ ומחזיקין בראשה ושוחטין אותה.

ב. מתאונן בדבר שנתחדש שם מאיזה טבחים להעלות בגלגל כל הבהמה עד שתלוי' ברגלי' האחוריים באויר וראשה ורגלי' הקדמיים סמוך לארץ, ומגיעים מלמטה עד נגד הצואר וחותך מלמטה למעלה ומשרתי הטבחים אוחזים השור בשתי קרניו, ובא השוחט ומכניס סכינו מלמטה נגד הצואר וחותך מלמטה למעלה, ומשרתי הטבחים דוחקים את הראש עם הצואר על הסכין, והשוחט שוחט נגדם, והשוחט אין לו מקום לעמוד אלא בצד הבהמה, כי ירא ונבהל מרגלי הבהמה הקדמיים אשר אינם אסורים, שמא תפרכס הבהמה בהם.

וזה ידוע אשר כל דבר התלוי בוודאי מתנענע, כי אינו נסמך על שום דבר, ובפרט שמשרתי הטבחים עוזרים עוד לדחוק הצוואר על הסכין אז בוודאי מתנענע, ואף אם ינענע רק קצת, תהי' שהיי' ודרסה.

וזה ראיתי בעיני שכולם הם אשמים באשם תלוי, ואף שתהי' רק כהרף עין ראוי לחוש כמו שביארנו, וכי יכול לומר כל שוחט שאינו נבהל כשהשור מתחיל לפרכס ברגליו, ואף אם השוחט יבהל רק קצת, כדרך כל הירא לנפשו, ומשרתי הטבחים כאשר מתחיל לפרכס דוחקין עוד יותר והיא דרסה וודאית בלי שום ספק.

און ברם זכור לטוב הרב אמסל ז''ל וואס די בעל דברי יואל האט עם מכיר טובה געווען אז ער האט אים געהאלפן פירען די מערכה אנטקעגן ההזרעה המלאכותיתת, און ער ברענגט די אויבענדערמאנטע תשובה פאר רעב זריעל איז געווארן גבאי 

איך האב שוין אמאל געהערט אזא אויסדריק אויף איינע פין די גרסטע גדולי דורינו מדור הקדום ''זיין מיינונג איז קיין מיינונג'' איז אוודאי מיין מיינונג איז נישט קיין מיינונג און יעדע זאל פרעגן זיין רב

אבער אויף זיך אוישפשטעלן רעדן אויף קאשו'ער רב ז''ל(וועגן דעם ענין) איז ער געווען גענוג רב

אבער אויף זיך אוישפשטעלן רעדן אויף קאשו'ער רב ז''ל תשנ"ה (וועגן דעם ענין) איז ער געווען גענוג רב

איך וועל מסביר מיין מיינונג בנוגע דעם ענין, פאר ווער עס איז איטרעסירט, מיין מיינונג פארטרעט נישט קיינעם חוץ מיר אליינס.

לעניית דעתי איז נישטא קיין שום פראבלעם איינצופירן פארבעסערונגען אין כשרות, נישט קיין חילוק וער עס טוט עס, אפילו איך האב נישט ליב ר' אהרן זעה איך נישט קיין פראבלעם אין פארבעסערן כשרות, סאיז נעריש צו זאגן אז דאס הייסט משנה זיין.

דא קומט א גרויסע אבער, דאס מזלזל זיין אין די פריערדיע דורות א שרעקליכע זאך,  דאס גאנצע יודישקייט איז אין דענזשער, דער רבי זי"ע פלעגט אלעמאל זאגן דעם ווארט, אם הראשונים כמלאכים אנו כבני אדם, אם הראשונים כבני אדם אנו כחמורים, דער ווארט איז ברייט באקאנט.

לעינינו, ווילסט אויפטון? זייער א גוטע זאך, עס איז דא אסאך וואס מען קען בעסער מאכן, בעסער האט נישט קיין שיעור, אבער זיך אויפשטעלען האלטן דרשות אז די גאנצע שחיטה איז ווייסעך וואס, אין מען פארציילט מעשיות, ווען דער עולם וואלט געוויסט וואס גייט פאר, איך קען נישט שלאפן ביינאכט, כהנה וכהנה, דערנאך קומט ארויס דער ס"ה אז עס איז טאקע כשר, נאר איינער מיט א ברייטע ביבער היט דארף מחמיר זיין, דאס איז דער פראבלעם, עס איז נישט קיין שום פראבלעם מחמיר צו זיין, אבער פון מחמיר זיין ביז "יענער איז מאכל נבילות וטריפות" איז פאלג מיר א גאנג.

 אין איך וועל דיר מודה זיין אז דער הייליגער קאשויער רב'ס שטעלונג בנוגע די שחיטה האט מיר בימים ההם פונקט אזוי וויי געטון, נישט ווייל איך בין געווען א עפעס א הייסער חסיד פון ברך משה, בפיריש נישט, נאר ווייל דאס משפיל זאכן וואס די פריערדיגע האבן מתקן געוועהן איז א גרויסע פראבלעם פאר יהדות.

 יעצט דער ר' אהרן וואס ווען דער קאשויער רב זי"ע האט אזוי גערעדט וועגן די שחיטה, האט ער געקוויטשעט עפ"ל, זיין טענה איז געווען אז, וואס הייסט דו רעדסט אויף די שחיטה, דער רבי זי"ע האט דאס דאך אזוי אוועקגעשטעלט, דאס איז גענוי וואס ר' אהרן טוט יעצט.

ווען קאשוי'ער רב ז''ל איז ארויס אקעגן די פלייש, איז זיין עיקר טענה געווען אז ס'איז דא אן הזנחה ביי די ניקור און מ'האט געטראפען חלב דאורייתא, און נישט אז די אופן הניקור וואס די רבנים און אמעריקע האבן עס אהער געשטעלט איז נישט געניג גוט.  די עיקר טענה אויף עם איז געווען אז ער דארף ווען נישט איבערדרייען די שטאט, נאר קומען פארן התאחדת הרבנים אדער פאר די בעלי מכשירים, און ווייזען די פלייש. און דאס אז ער האט געזאגט אז "די פעטער האט מאכל טריפות געווען דרייסיג יאר" האט מען נאר געהערט פון רבינו מהר''א בעידן ריתחא

אבער רבינו מהר''א האט גענומען אן אנדערע מהלך ער איז מפקפק אויף די שחיטה, סאיז לבו נוקפו אויף די ווייץ און ער טוישט די אופן השחיטה און ער נעמט אנדערע ווייץ (וואס איז דא א שאלה וועגן גאזאלצעלנע וואסער אדער יא אדער נישט).  

 איך וועל פרובירן מסביר צו זיין וואס עס קען זיין א פראבלעם מיט שחיטה מונחת און פארוואס די רבנים האבן עס נישט איינגעפירט דא אין אמעריקע.

 לויטן הלכה דארף מען שחטן מלמעלה למטה, דאס מיינט אז די מעסער דארף גיין פון אויבן אראפ(אזוי ווי מען שנייט חלה). די סיבה איז ווייל די הלכה איז אז די שוחט טאר נישט דריקען מיט די מעסער, נאר עס דארף ווערן גע'שחטן מיט די שארפקייט פונם מעסער, דעריבר ווען מען לייגט די בהמה אויפן ריקן (מונחת) שנייד די שוחט פון אויבן אראפ, אזוי ווי די סדר ווי מענטשן שניידן  וועט ער נישט דריקען. ווייטער אויב די בהמה שטייט אויף ארויף דארף די שוחט שחטן פון אונטן ארויף, וואס איז נישט די סדר ווי מענטשן שניידן, האב איך מורא אז ער וועט דריקען מיט די מעסער און ס'וועט ווערן נבילה.

 יעצט אין אמעריקע איז דא צווי פראבלעמען אזוי צו שחטן, איינס אזוי ווי מ'שחט אסאך בהמות אגאנצן טאג, האבן די שוחטים געטענה'ט אז אזוי ווי זיי דארפן זיך בייגן א גאנצע טאג און די בלוט(פונם שוחט) גייט אריין אין די האנט און די הענט ווערט שווער, אויך איז שווער צוהאלטן די בהמה איבערגעדרייט ,איז דא א חשש אז מ'עט דריקען מיט די מעסער האט מען איינגעפירט אז מ'לייגט די בהמה אויפן זייט(און מ'בייגט די האלז אויף ארויף)אזוי איז גרינגער צו קאנטראלירען די בהמה, און די שוחט שטייט גראד(באקוועם)אזוי וועט ער ענדערשט נישט דריקן מיט די מעסער.

 נאכדעם איז מען אויפגעקימען מיט ''די באקס''  ווי דאס ארבייט אז די בהמה גייט אריין און א אזא גרויסע באקס, וואס האט א לעכל אז זיין קאפ זאל זיך ארויסשטעקן, דערנאך דרייט מען איבער די באקס (מיט מאשינען) און אזוי שחט מען ווען די בהמה איז אופן רוקן, אוןאזוי ווי די באקס שטייט

העכר די ערד, שטייט די שוחט גראד און ס'באקוועם צו שחטן, אזוי איז די ערשטע סיבה געלייזט געווארען.

איצט צו גיין צום צווייטן סיבה דארף מען מסבר זיין ווי אזוי א בית השחיטה ארבעט, קודם וועלן מיר אנהייבן מיט עופות, געווענטליך גיהערט די בית השחיטה פאר א איד,  ווען מ'שחט  די עופות האלטן עס די גוים אין די האנט, און די שוחט געט א שנייד אין האלז, דערנאך לייגט מען עס ארויף אויף א טשעין , בערך יעדע צען מיניטן איז די שוחט בודק די חלף, אויב טרעפט ער א פגימה ווארפט מען עוועק די גאנצע ליין, און מ'פארקויפט  דאס פאר פעניס, נישט אויף צו עסען נאר צו מאכן 'מיסט פאר די פעלדער' וכדומה, ווייל די הלכה איז אז מ'טאר נישט לכתחילה האנדלען מיט בשר נבילה אבער אז מ'האט שוין מעג מען עס פארקויפען.(קרית יואל שחיטה ''פלעגט'' אויפארבייטן די נבילה פלייש ביז רבינו מהר''א שליט''א  האט דאס אפגעשטעלט).  

ביי בהמות איז אנדערשט, דארט נוצט מען נישט רוב פלייש וואס מ'שחט, ראשית נוצט מען נישט די חלק אחורים, דערנאך מאכט זיך אסאך סירכות וואס איז טריפות, ארבעט די 'סיסטעם' אז מ'שחט ביי א גוי'אישע קאמפעני, אדער בשותפות מיט  א גוי'אישע קאמפעני, די איד נעמט די כשרע פלייש און די גוי בלייבט מיט די אבריגע . מאכט זיך אמאל וואס ס'איז דא ביי די בהמות פונ'ם בית השחיטה אסאך סירכות,(וואס מ'נוצט נישט קיין שאלה'דיגע ווייל ס'איז 'גלאט כשר'), אדער מ'דארף אסאך פלייש פאר יום טוב וכדומה, לויפט מען ארום די גאנצע וועלט זוכען ווי ס'דא גוטע געזינטע בהמות(ווי סאוט אמעריקע, פולין וכו.), מען שיקט דארט אראפ אפאר שוחטים, בודקים ומשגחים און מ'ברענגט אהיים די פלייש.

אצינד איז דא צוויי פראבלעמן מיט שחטן מיט די 'באקס' ערשטענס רוב גוי'אישע קאמפעניס ווילן בכלל נישט אז מ'זאל שחט'ן מונחת, ווייל זיי זאגן אז די בלוט גייט שטאט ארויסביים שחטן,  ווערט די פלייש זייער רויט, וואס איז נישט אזוי שיין און ס'פארקויפט זיר נישט אזוי גיט.

צווייטענס קאסט אזא באקס אסאך געלט און צייט, און ס'איז כמעט במציאות אז ביי יעדע פלאץ אין די וועלט ווי מ'לויפט ארום שחטן, זאל מען אויפשטעלן אזא סיסטעם.

(עס איז דא אגרי-פראסעסינג(רובאשקין)וואס ניצן די באקס, אבער דארט איז דא אסאך אנדערע סיבות פארוואס אונזער עולם נוצט עס נישט, אפילו ווען זיי האבן גענומן די היימישע השגחות.  (עס איז דא א בריוו פון הרב שיין מ'לעקוואד וועגן אלע חששות דארט).

 יעצט לאמיר קומען צום אויספיר, ומה עמקו מחשובותם ווי טיף און ווייט איז געווען די בליק פון די לעצטע מנהגי הדור, וואס האבן אויפגעשטעלט אידישקייט דא אין אמריקא, אז זיי הבן איינגעפירט נישט קיין שחיטה מנוחת, ווייל דורך דעם קען מען אהערשטעלן גלאט כשר'ע פלייש פאר גאנץ יהדות החרדית, אן קיין שום שאלות טריפה, סירכות, הפסד מרובה ועוד. און נישט ח''ו  'שכחום' אדער מ'האט זיי אנגערעדט ועוד. (עס איז זיכער דא נאך טעמים וואס מיר פליישיגע אויגן זעען נאך נישט.)

ווען א קהילה וויל פארקויפען 'שחיטה מהודרת' פאר די בני הקהילה דארפן זיי וויסן אפאר זאכן.

מ'קען עס נישט צושטעלן 'גרעטער ניו יארק' ווי די עופות.

עס טאר נישט זיין אופן חשבון פון מתיר זיין שאלת טריפת(קרית יואל שחיטה ניצען טאקע נאר 'כמו בית יוסף' לחומרא ולא לקילא).

די בני הקהילה דארפן וויסן אז נישט אלץ איז דא אלא מיני פליישן, און אז די פרייזן קענען ארויף גיין לויט די שוועריקייטן וואס מ'טרעפט זיך אן.

אז פאר מ'הייבט אן דארף מען זיך אויסנעמן אז עס איז 'בלי נדר', ווייל אויב ס'ארבעט זיך נישט אויס וועט  מען דארפן צירוק גיין צום פריעדיגן סיסטעם.

די פאקטן האב איך געהערט פון שוחטים ומשגיחים(וואס רעדן נישט קיין סאך וד''ל) ווער עס ווייסט מער אדער אנדערשט זאל ביטע מגיב זיין.

איך וועל אויספירן ווי איך האב שוין געשריבן,

אויטענטיש

מיין עיקר פוינט איז אז מונחת איז א חומרה, און אז מ'פארקוקט איז דא אסאך גלאט כשרס פאר אזא גרויסע ציבור, (אינדערהיים איז מען געלאפן מיט די סירכות צום רב און ער האט זיך געפלאגט עס צו מאכן כשר אלץ הפסד מרובה וכדומה  משא''כ דא אין אמעריקע האבן זיי איינגעפירט ''גלאט כשר'')

ווער עס וויל עסען 'מהידרת' האב איך שפעטער געשריבן.

יעצט אראפגעלייגט די פאון מיט א משגיח ער זאגט אז מיל מארט שחט סאוט אמעריקא 'מונחת'