נ"נ
דו האסט געבען איך זאל דיר שרייבן נאך.
זעהט אויס דו ווילסט ענפערען אלע קשיות אויף א מאהל.
אקעי
דער ויואל משה בויט בעיקר זיין בנין אז דער עצם רעיון להקמת שלטון ומדינה איז עובר געוועהן אויף די שלוש שבועות, איז אויף די שבועות פון לא יעלו בחומה. און דחיקת הקץ
כנ"ל ווייל די מרידה באומות איז נישטא ברשות.
אויף אויף דחיקת הקץ זאגט רש"י שלא ירבו בתפילה און אויף די שבועה פון שלא יעלו בחומה טייטש רש"י "כולם יחד ביד חזקה"? דאס הייסט שלא ברשות מיט א מלחמה.
און אויף שרייבט דער אבני נזר אויף דעהם אהבת יונתן אז ער קען מיין נישט מיינען למעשה ווייל אלף כמותו לא יזיזו דברי רש"י.
איז דא איין עצה.
מברענגט זיך ראיות פון אנדערע מקומות אז ביד חזקה מיינט נישט שלא ברשות.
איינער פון זיינע ראיות איז אז ביי פרעה שטייט ביד חזקה עטליכע מאהל, און צום סוף זענען זיי גאהר ארויס ברשות!
מוז מען אהנעמען אז פרעה האט ארויס געלאזט אידן ברשות (?!)
אבער וואס טוט מען מיט דעהם "כולם יחד" ?
אז עלייה בחומה מיינט גאנץ כלל ישראל אויף א מאהל?
נישט איינער נישט צוויי נישט הונדערט נישט אפילו הונדערט טויזנט אויף איינמאהל, נאר אלע אידן פון די גאנצע וועלט.
און נישט צוביסעלעך זיך אריין שמוגלען, נאר צוזאמען כלשון רש"י "כולם יחד ביד חזקה"
איז קודם מאכט מען אז רובו ככולו, גוט אבער וואס ווייטער.
בפרט אז סאיז א בפירושע גמרא אין יומא דף ט'
ריש לקיש הוי סחי בירדנא אתא רבה בר בר חנה יהב ליה ידא אמר ליה אלהא סנינא לכו דכתיב אם חומה היא נבנה עליה טירת כסף ואם דלת היא נצור עליה לוח ארז אם עשיתם עצמכם כחומה ועליתם כולכם בימי עזרא נמשלתם ככסף שאין רקב שולט בו עכשיו שעליתם כדלתות נמשלתם כארז שהרקב שולט בו מאי ארז אמר עולא ססמגור מאי ססמגור אמר רבי אבא בת קול כדתניא משמתו נביאים האחרונים חגי זכריה ומלאכי נסתלקה רוח הקודש מישראל ועדיין היו משתמשין בבת קול וריש לקיש מי משתעי בהדי רבה בר בר חנה ומה רבי (אליעזר) [אלעזר] דמרא דארעא דישראל הוה ולא הוה משתעי ריש לקיש בהדיה דמאן דמשתעי ריש לקיש בהדיה בשוק יהבו ליה עיסקא בלא סהדי בהדי רבה בר בר חנה משתעי אמר רב פפא שדי גברא בינייהו או ריש לקיש הוה וזעירי או רבה בר בר חנה הוה ורבי אלעזר כי אתא לקמיה דרבי יוחנן אמר ליה לאו היינו טעמא אי נמי סליקו כולהו בימי עזרא לא הוה שריא שכינה במקדש שני דכתיב יפת אלהים ליפת וישכן באהלי שם
די גמרא איז איבער געחזערט עטליכע מאהל אין מדרש אויף פארשידענע לשונות
ג) רבנן פתרי קרא בעולי גולה אחות לנו קטנה אלו עולי גולה קטנה שהיו דלים באוכלוסין ושדים אין לה אלו חמשה דברים שהיה בית אחרון חסר מן הראשון ואלו הן אש של מעלה ושמן המשחה ארון רוח הקדש ואורים ותומים הה"ד (חגי א') וארצה בו ואכבדה ואכבד כתיב חסר ה' מה נעשה לאחותנו מה נעשה ביום שנגזר (עזרא ה') די עבר פרת עבר די לא עבר לא יעבור אם חומה היא אלו ישראל העלו חומה מבבל לא חרב בית המקדש בההיא שעתא פעם שנית רבי זעירא נפיק ליה לשוקא למיזבן מקומא א"ל לדין דהוא תקיל תקיל יאות ואמר ליה לית את אזיל לן מן הכא בבלייא די חרבון אבהתיה בההיא ענתה אמר ר' זעירא לית אבהתי כאבהתהון דהדין על לבית וועדא ושמע קליה דרבי שילא יתיב דריש אם חומה היא אילו עלו ישראל חומה מן הגולה לא חרב בית המקדש.
קען מען דאך נישט טייטשען יעלו חומה אז נאר א גרויסע גרופע מענשטן גייען אויף א מאהל, ווייל סאיז דאך אזוי געוועהן בימי עזרא, און פון דעסט וועגען הייסט עס נישט חומה.
איז קודם ברענגט ער מדרשים אז חומה קען מיינן אנדערע זאכן אויך, ווי אין דעם אויבערשטן שטיקל ויוא"מ דף ל' אז חומה מיינט מען תורה, אמונה, גדרים וסייגים, מעשים טובים, אקיצור כל ענין התחזקות.
אבער ער ווייסט דאך אז מקען זיך נישט אזוי טייטשען
סוווענדט זיך דאך ווי דער "חמר שטייט איין" ווען מרעדט פון אברהם אבינו מיינט דאס אמונה ווען מרעדט פון א יחיד מיינט דאס תורה א.א.וו., און ריש לקיש זאגט דאך בפירוש אזוי "אם עליתם כולכם בימי עזרא"
קודם ברענגט ער אפני יהושע אין כתובות ווי ער וויל מלמד זכות זיין אויף די אידן פון בבל. אבער ער שרייבט דאך בפירוש אז סאיז נאר א לימוד זכות נאר אויף בבל צוליעב די נבואה אבער נישט צוליעב שבועות און אויכעט אז עס איז נישט אליבא דהלכתא נאר אליבא דר' יהודה און מיר כידוע פסקענען ווי ר זירא אז הכל מעלין לאר"י ועוד חזון למועד אי"ה אודות דעם פנ"י)
ברענגט ער אראפ א רמב"ן ווי ער דרינגט ארויס דארט אז דער ריש לקיש איז נישט קיין דברי הכול. די ערליכע אידען בימי עזרא וואס זענען נישט ארויף מיט עזרא האבן פשוט נישט געהאלטן פון דעהם דרש פון ריש לקיש.
איי - פרעגט ער- איז דאך שווער עזרא הסופר איז דאך געוועהן א נביא ה' ווי קען מען מחולק זיין אויף איהם? זיי זענען דאך געוועהן דאמאלטס אין בבל אלע ערליכע אידן (די אשדודיות האבן נאר גענומען די ציונים...)
קומט ער אויף מיט א נייעם חידוש.
אז עזרא הסופר אליין האט בעצם נישט געהייסן נאר סגעוועהן איין אפציע!
להלן איז די ראיה צו דעהם יסוד.
לכאורה איז דאך אקושיא גדולה ועצומה, היתכן מען פאלגט נישט קיין נביא?? (שוין געהערט אזאנס? אין גאנץ תנ"ך גיבסט נישט אזא מין זאך בכלל...) אלא מאי איז א ראיה מובהקת אז ער האט זיי בכלל נישט געהייסן. נאר סגעוועהן אזא מין אפציע,
מוז מען לערנען אנדערש פשט אין גאנץ ספר עזרא ונחמיה, אז די אלע שוועריקייטן זענען געווהן אפציעס
אבערי ווי קען א נביא ה' מאכען אפציעס? אדער מוז מען גיין אדער נישט? מה דיבר ה'? און פארוואס האט מען איהם נישט אפען געפרעגט וויאזוי איז די הלכה? איז דא אמצווה עולה זיין צו נישט.????
ועו"ק מ'זעהט דאך כמה מקומות אין ש"ס (יבמות פ"ו ועוד הרבה) אז עזרא.הסופר איז געוועהן ברוגז און ער האט געקנסעט די לויים ווייל זיי זענען נישט אלע ארויף??
אויך דער מלאכת שלמה ברענגט אז קבלה מאבותיו אז זיי זענען אלע ארימעלייט אין תימן ווייל עזרא הסופר האט זיי געשאלטן ווען זיי האבן נישט געוואלט עולה זיין מיט איהם.??
דאס לעצטע אדרעססירט ער שוין יא וז"ל
דף לג בסוף
" [הלא] מצינו בכמה ספרים שעזרא הסופר הקפיד על כמה מקומות שלא עלו לארץ ישראל וגם מצינו שהזיקה להם הקפדתו,
ענפערט ער כהאי לישנא: "אפשר שבאלו המקומות היה לו טעם מיוחד שיעלו עמו, וקרא להם.ולא שמעו בקולו ( אויף זיי איז נישט קיין קשיא היתכן מען פאלגט נישט קיין נביא?) אבל רוב המקומות והמדינות גם על הנשארים בבבל לא היה שום הקפדה (פון די ג'קנסענטע לויים רעדט ער נישט יעצט) כי כן היתה ההשגחה מן השמים כאשר יתבאר עוד להלן, ועכ"פ מבואר בדברי הרמב"ן שהשבועה קיימת אם עולין בכנופיא שלא ברשות.
לסיכום
דאס אז ריש לקיש האלט אז עליתם כחומה הייסט אלע אידן, מיט דעהם קען מען גארנישט מאכען, דאס איז מפריך דעם גאנצען יסוד פון ויואל משה אז עלייה בחומה מיינט מאכען מדינה, אבער ער וויל פשוט מחליש זיין דברי ריש לקיש, - קודם זאגט ער אז ר יוחנן קריגט אויף איהם - איי ער קריגט בכלל נישט אויפן טייטש פון אני חומה נאר אויף דעהם אז סוואלט געווהן השראת השכינה אין בית שני,
זאגט ער דעהן לשון פנ"י אז אגדות חלוקות. די אידען בימי עזרא האבן אנדערש געהאלטן ווי ריש לקיש במילא מוזען מיר אויך אנדערש האלטן.
ווער זענען דאס דיע וואס זענען מחולק אויף ריש לקיש????
דאס ענטפערט ער נישט דירעקט, נאר ער פארופט זיך אויפן פריעריגן רמב"ן
אז דאס זענען געוועהן די אידן בימי עזרא!.
האט איהר יעצט, אז דער גאנצער חידוש פון א יסוד אויף וואס ער זיין בנין פון עלייה בחומה איז אויף דעהם אז בימי עזרא האבען די ערליכע אידן חושש געווען אויף די שלוש שבועות. און מחולק געוועהן אויף ריש לקיש, און דער דאזיקער יסוד איז געבויט אויף א רמב"ן
(סדא אויך א פני יהושע כנ"ל אבער ער רעדט הויפזיכליך פון די אידען אין בבל כנ"ל צוליעב די נבואה פון בבלה יבואו נישט פון עלייה בחומה ואמכ"ל)
מיט אט דעהם רמב"ן וויל ער אפווענדן סיי ריש לקיש, סיי דעהם מדרש שיר השירים אז דער ביהמ"ק וואלט נישט חרוב געווארן, סיי רש"י, סיי דעם מהר"ל, סיי דעהם אהבת יונתן (זיין אייגענעם אהבת יונתן "כולם יחד") סיי דעהם יפה קול, סיי לערנען אנדערש פשט אין אלע פסוקים פון עזרא נחמיה,
דא האט איהר דעם ויואל משה
און דער נאך וועל איך ברענגען דעהם רמב"ן פון ווי ער ברענגט אראיה אז די אידען האבן חושש געוועהן אויף אונזערע היימישע שלוש שבועות פון עלייה בחומה און דחיקת הקץ..
אות י"ג ווי סאיז אנגעצייכנט נומערן
תוקן על ידי baachi ב- 11/01/2008 5:13:36
[בילד – נישט אפגעהיט]